Trước khi tìm hiểu cách dùng tretinoin đúng cách, bạn cũng cần biết rằng: Tretinoin được xếp vào thuốc kê toa, không phải mỹ phẩm. Vậy nên mọi thông tin bạn tìm hiểu trên internet chỉ mang tính chất tham khảo. Nếu có ý định dùng hãy hỏi ý kiến bác sĩ và có sự theo dõi của bác sĩ nhé!
Đừng bao giờ nghe bất kỳ ai khuyên bạn dùng tretinoin trị mụn, trị nám,…. mà không phải bác sĩ! Còn nguyên nhân vì sao ư? Ngay bây giờ cùng Quỳnh tìm hiểu qua bài viết hôm nay nhé!
Nội Dung
- 1 Tretinoin là chất gì? Tretinoin là thuốc gì?
- 2 Cách dùng tretinoin đúng cách cho người mới bắt đầu
- 3 Cách dùng tretinoin hiệu quả khi kết hợp cùng các sản phẩm khác
- 4 Tác dụng phụ của tretinoin
- 5 Q&A khác về tretinoin
Tretinoin là chất gì? Tretinoin là thuốc gì?
Trước khi tìm hiểu cách dùng tretinoin đúng cách, chúng mình hãy xem tretinoin là gì trước nhé! Mọi người cứ mải mê tìm hiểu cách dùng tretinoin hiệu quả mà chẳng biết đây là hoạt chất gì, đặc điểm và tác dụng ra sao khi bôi trên da.
Tương tự như retinol, tretinoin cũng là một dẫn xuất khác của Vitamin A (dẫn xuất thế hệ 1 của Vitamin A). Tuy nhiên, tretinoin mạnh hơn rất nhiều so với các dẫn xuất khác của Vitamin A (mạnh hơn retinol 20 lần). Do đó, tretinoin chỉ dùng dưới dạng thuốc thôi và cần kê đơn nhé.
Có một điều bất ngờ là tretinoin được phát hiện từ năm 1970 bởi bs Albert Kligman (nó lâu đời hơn cả tuổi đời của mình nữa ^^).
>> Xem ngay: Sử dụng retinol cho người mới bắt đầu hiệu quả – an toàn – đơn giản!
Tác dụng của tretinoin
Tretinoin được các bác sĩ da liễu sử dụng trong việc điều trị mụn trứng và chống lão hóa da cũng như các vấn đề về sắc tố trên da. Tuy nhiên, việc lựa chọn được loại tretinoin phù hợp để trị mụn hay giải quyết các vấn đề trên da không phải là vấn đề đơn giản, điều đó còn tùy thuộc vào tình trạng da và độ nhạy cảm của da bạn.
Chưa kể, còn 7749 nguyên nhân khác như: cơ địa da của mỗi người, thương hiệu nhà sản xuất, kết cấu sản phẩm…. và đôi khi là “trời có độ” cho da mình không nữa nhỉ ^^. Cùng với việc, hoạt tính của tretinoin rất mạnh mẽ, rất dễ gây kích khi sử dụng và thậm chí là gây thâm sạm da hơn sau khi sử dụng.
Hơn nữa, vì hoạt tính quá mạnh nên khi tretinoin được thoa lên da thì nó không cần qua bước chuyển hóa nào cả, mà nó trực tiếp đem lại hiệu quả trên da. Đặc biệt với những làn da nhạy cảm hoặc đã từng sử dụng kem trộn, thuốc rượu, làn da lão hóa, da khô sẽ không chịu nổi tác dụng phụ của tretinoin.
>>> Đó là lý do vì sao tretinoin cần được sử dụng với sự theo dõi của bác sĩ.
Nên những bạn nào muốn dùng tretinoin, các bạn phải nhờ bs tư vấn kỹ trước khi sử dụng nhé.
Nhiều bạn băn khoăn: Tác dụng của tretinoin 0.025 hay tác dụng của tretinoin 0.05,… Tuy nhiên, điều chúng mình cần quan tâm đó chính là tretinoin nồng độ bao nhiêu sẽ phù hợp với da của chúng ta? Điều này thường được bác sĩ chỉ định dựa trên việc kiểm tra tình trạng da, lịch sử sử dụng các sản phẩm điều trị trước đó của chúng mình. Còn về cơ bản, tretinoin là một hoạt chất đa năng trong việc điều trị mụn, giảm nhăn nheo, thâm nám,….
Cơ chế hoạt động của tretinoin
Mình xin được trích dẫn lời mô tả của bác sĩ Chubby ở đây vì thấy rất dễ hiểu: “Chúng ta có thể tưởng tượng tretinoin như một người sếp tận tụy, ngày này qua ngày kia đôn đốc nhân viên (tế bào da) làm việc. Nhân viên nào yếu kém thì “sếp” tretinoin sẽ chỉnh sửa, nhân viên nào không thể đào tạo nổi nữa thì “sếp” tretinoin sẽ bỏ tế bào đó luôn. Và vì lý do đó, làn da của chúng ta sẽ liên tục được đổi mới, trẻ hóa đồng thời đem lại các hiệu quả trên da: giảm mụn, se khít lỗ chân lông, sáng đều màu da, giảm dầu, giảm nếp nhăn, giảm nám,….
Tretinoin phù hợp với làn da nào?
Tretinoin thích hợp cho người sử dụng để điều trị da mụn trứng cá, da bị tổn thương, sạm da, lão hóa hoặc da có các nếp nhăn nhỏ. Đây là dạng thuốc kê đơn nên chúng mình cần tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu trước khi dùng.
Cách dùng tretinoin đúng cách cho người mới bắt đầu
Tìm hiểu cách sử dụng tretinoin chuẩn ngay từ đầu sẽ giúp chúng mình bớt “bất ngờ ngơ ngác đến bật ngửa” khi da bị “toang” bởi dẫn xuất vitamin A mạnh mẽ này.
Lượng và tần suất sử dụng tretinoin khi mới bắt đầu
Hãy dùng tần suất thưa, từ 1 – 2 lần/tuần để da quen dần với hoạt chất. Bôi lượng mỏng khoảng 2 hạt đỗ đen hoặc 1 hạt ngô (hoặc nhỏ hơn hạt ngô 1 chút nếu da thường nhạy cảm).
Nồng độ tretinoin khi mới bắt đầu
Vẫn là nguyên tắc từ thấp tới cao vì chúng ta không thể biết chắc chắn 100% nồng độ nào phù hợp với da của mình (trừ trường hợp bác sĩ chỉ định). Nồng độ tretinoin hiện có trong mỹ phẩm: 0,025% – 0,05% – 0,1%. Tretinoin 0.025% là lựa chọn phù hợp cho người mới bắt đầu để làm quen.
Thời điểm dùng tretinoin – Dùng tretinoin có phải tắt đèn?
Tretinoin bị phân hủy dưới ánh sáng mặt trời, thành những chất không còn có lợi cho làn da. Vì vậy đây là lý do tất cả các bác sĩ đều kê đơn tretinoin sử dụng vào ban đêm. Vậy nếu dùng đèn hoặc lướt điện thoại thì tretinoin có còn hiệu quả trên da không, có bị sạm da hay không ?
Ánh sáng đèn điện, ánh sáng điện thoại thì khác hoàn toàn so với ánh sáng mặt trời nên không gây phân hủy tretinoin. Nên khi chúng mình sử dụng tretinoin thì không nhất thiết phải tắt điện. Nhưng dù sao thì chúng mình cũng nên đi ngủ sớm để có một làn da đẹp đúng không nào?
Kết cấu tretinoin tùy theo loại da
Da dầu mụn nên chọn sản phẩm tretinoin có kết cấu dạng dạng gel mỏng nhẹ sẽ thấm tốt và không gây bí da, không gây nhờn rít. Da thường và da khô nên chọn tretinoin dạng cream sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.
Các sản phẩm phục hồi và bảo vệ cần thiết khi dùng tretinoin
Các loại serum, lotion, mặt nạ và dưỡng ẩm chứa các thành phần cấp ẩm, phục hồi cho da như: HA, B5, ceramide, peptid, niacinamide, chiết xuất rau má, urea, colloidal oatmeal,…. Ngoài ra, dùng tretinoin cần đặc biệt quan tâm tới chống nắng với các sản phẩm có SPF 50 và PA++++. Ngoài ra, bạn cũng nên xem kỹ thành phần kem chống nắng để chọn các sản phẩm có màng lọc tiên tiến, bền vững để đảm bảo chống nắng tốt hơn. Và tất nhiên không quên bôi đủ lượng mỗi lần bôi, số lần bôi trong ngày và che chắn kỹ khi ra ngoài.
*** Lưu ý: Trong thời gian dùng tretinoin, da sẽ trở nên nhạy cảm hơn rất nhiều. Do đó, nước tẩy trang và sữa rửa mặt cũng cần đổi sang các loại dịu nhẹ, không cồn, không tạo bọt để tránh gia tăng tình trạng da bị kích ứng.
Thứ tự bôi khi dùng tretinoin
Tương tự như bôi retinol, chúng mình nên kết hợp bôi tretinoin cùng dưỡng ẩm để hạn chế tối đa việc kích ứng, khô và bong tróc da. Dưới đây là các cách dùng tretinoin đúng cách để bạn tham khảo:
– Cách 1: Serum- tretinoin – kem dưỡng: Cách này sẽ đạt hiệu quả cao nhất, tuy nhiên tỷ lệ kích ứng cũng cao nhất (Mình đang dùng theo cách này theo bác sĩ hướng dẫn, mỗi bước cách nhau 2 phút sau khi làm sạch da mặt với tẩy trang và sữa rửa mặt).
– Cách 2: Serum – kem dưỡng – tretinoin: Hiệu quả sẽ giảm đi nhưng đồng thời kích ứng cũng sẽ giảm. Lúc này, bôi serum được khoảng 2 phút rồi bôi dưỡng ẩm khoảng 15 – 30 phút rồi tới tretinoin.
– Cách 3: Serum – tretinoin mix kem dưỡng: Cách này sẽ làm giảm tình trạng kích ứng tới tối thiểu nhưng tác dụng sẽ giảm đi tương đối. Công thức mix theo tỉ lệ 1:1 hay 1:2 tuỳ nồng độ tretinoin đang sử dụng và cùng dạng kết cấu. Đó là dạng cream nên đi cùng cream, dạng gel nên đi cùng gel.
Có nên bôi tretinoin trần?
Dùng tretinoin trần có nghĩa là bôi tretinoin trên nền da sạch sau đó đi ngủ mà không cần phải bôi thêm dưỡng ẩm hay serum phục hồi gì cả. Mục đích của việc bôi tretinoin trần là giúp tăng cường hiệu quả căng bóng và trẻ hóa của tretinoin. Vì khi bôi tretinoin trần thì tretinoin không bị hòa loãng bởi dưỡng ẩm hay các sản phẩm phục hồi khác.
Tuy nhiên, hậu quả của việc này là da dễ bị kích ứng bong tróc nặng nề. Dù làn da có khỏe thì cá nhân mình cũng không chọn cách bôi trần vì tretinoin quá mạnh, các vấn đề kích ứng xảy ra có thể khiến da yếu và xấu đi.
Cách dùng tretinoin hiệu quả khi kết hợp cùng các sản phẩm khác
Một vấn đề nữa chúng mình cần lưu ý khi lần đầu sử dụng tretinoin đó là việc kết hợp với các hợp chất khác. Mới sử dụng, mình chỉ nên dùng tretinoin và các đồ phục hồi vì riêng tretinoin thôi cũng đủ để da “toang” bất cứ lúc nào nếu dùng tham thêm một tí, tham thêm vài lần trong tuần.
Khi đã dùng quen rồi, sau khoảng 2–3 tuần hoặc sau 1 tháng, khi tình trạng đỏ da hoặc bong tróc da đã giảm. Lúc này, chúng mình hãy nghĩ tới việc kết hợp thêm với một số hoạt chất khác như tẩy tế bào chết hóa học AHA/ BHA để tăng cường đào thải tế bào chết cho da.
– Khi da khỏe và ổn định khi dùng tretinoin bạn có thể dùng tretinoin và BHA/ AHA cách ngày cũng được nhé.
– Ngoài ra, tretinoin còn có thể được bác sĩ kết hợp cùng azelaic acid để duy trì sau điều trị mụn và thâm mụn hiệu quả, vừa ngăn mụn tái phát vừa ức chế sự hình thành của melanin. Hơn nữa azelaic thì khá dịu nhẹ, những làn da không thể chịu nỗi aha có thể dùng azelaic acid để thay thế mà không lo kích ứng.
– Hay tretinoin với niacinamide giúp trị mụn cho những làn da yếu, nhạy cảm. Niacinamide có khả năng cấp, kiềm dầu và đặc biệt hơn là nó còn giúp cho lớp màn bảo vệ của da ngày một khỏe mạnh hơn.
>> Tin liên quan: AHA là gì và cách sử dụng chi tiết từ A-Z cho “gà mờ” skincare!
Dùng tretinoin có được tẩy da chết không?
Nếu là tẩy da chết vật lý, chúng mình nên dừng ngay nhé. Bởi tretinoin quá mạnh, da trở nên nhạy cảm hơn trong giai đoạn sử dụng. Nếu còn thêm việc chà sát trên bề mặt da dù mạnh hay nhẹ cũng ảnh hưởng tới da, làm da yếu đi và dễ kích ứng hơn.
Đang dùng tretinoin có peel da được không?
Cả tretinoin và peel da đều là các tác động “nặng đô” lên làn da của chúng mình khiến da nhạy cảm ơn, yếu hơn trong thời gian đầu. Do đó, cá nhân mình không chọn peel da khi đang dùng tretinoin. Nếu muốn, hãy peel da trước khi dùng tretinoin rồi phục hồi da khỏe lại hãy bắt đầu dùng tretinoin. Bởi dùng tretinoin là một quá trình lâu dài.
Tác dụng phụ của tretinoin
Dù đã thực hiện theo cách dùng tretinoin đúng cách và theo hướng dẫn của bác sĩ nhưng việc kích ứng, tác dụng phụ gần như là không tránh khỏi. Chỉ là tình trạng kích ứng hay các tác dụng phụ sẽ diễn ra ở mức độ nào, nhiều hay ít trong quá trình dùng tretinoin. Do đó, nếu bạn muốn dùng tretinoin cũng hãy tìm hiểu thêm các tác dụng phụ để chuẩn bị tâm lý trước nhé!
Dùng tretinoin bị đỏ, khô và bong tróc da
Đây là một trong những tác dụng phụ phổ biến khi dùng tretinoin. Và đầy cũng là các biểu hiện kích ứng nhẹ khi dùng hoạt chất này. Da bị nổi đỏ, khô căng và bong tróc sau 3 – 4 ngày sử dụng tretinoin.
>> Có thể bạn quan tâm: Cách dùng bha cho người mới bắt đầu đơn giản, chi tiết và cụ thể!
Dùng tretinoin bị ngứa
Một tác dụng phụ khác khi dùng tretinoin đó chính là da bị ngứa. Ngứa có thể khắp mặt nhưng ngứa tập trung ở 2 bên má, cằm, vùng hàm, cổ cũng ngứa. Đêm đang ngủ cũng có thể tỉnh dậy vì ngứa mặt khi dùng tretinoin (mình bị vậy đó) ^^. Nhưng hãy cố gắng kiểm soát tay không gãi nhé vì da sẽ bị tổn thương thâm chí là bị thâm nếu gãi mạnh. Nếu mà ngứa quá mình hay dùng khăn giấy mềm cà cà nhẹ lên da một chút. Có đợt gãi mạnh da bị thâm nhìn còn tệ hơn.
>> Nên giảm liều lượng và tần suất dùng tretinoin để da làm quen.
Dùng tretinoin bị khô môi
Mình không biết mọi người sao nhưng trong thời gian dùng tretinoin có khoảng thời gian môi mình khô và căng rát hơn. Ngoài ra, nếu chỉ khô và bong tróc nhẹ quanh miệng – hiện tượng bình thường khi dùng tretinoin hầu như ai cũng phải trải qua trong thời gian đầu.
>>> Trường hợp này không cần phải ngưng tretinoin mà chỉ cần tăng cường thêm các sản phẩm cấp ẩm và phục hồi da như vitamin B5, ceramide, acid béo…
Dùng tretinoin bị đỏ rát da
Đỏ rát da là một hiện tượng phổ biến khi dùng tretinoin. Nếu da bị đỏ rát nặng còn có thể cảm thấy rát khi lau nước tẩy trang, dưỡng ẩm khi skincare nữa đó. Hiện tượng này thường xảy ra ở vùng gò má, quanh miệng (vì những vùng da này mỏng manh và nhạy cảm). Trường hợp này nên ngưng vài ngày để phục hồi rồi quay trở lại dùng với tần suất thấp hơn, tránh bôi quá nhiều tretinoin ở những vùng da này.
Da nổi mụn lẩn mẩn
Nếu dùng quá nhiều tretinoin và da không đáp ứng được sẽ có thể xảy ra tình trạng nổi mụn lẩn mẩn, có thể là mụn đỏ đỏ cả đám hoặc mụn sần sần như mụn ẩn trên da.
Da nổi mụn viêm sưng khi dùng tretinoin
Đây có lẽ tác hậu quả nặng nề nhất mà chúng mình đều không mong muốn khi dùng tretinoin. Da nổi các nốt mụn viêm sưng, mụn đỏ kéo dài không dứt dù đã ngừng sử dụng và thay bằng các sản phẩm dưỡng da phục hồi da.
>>> Khi dùng tretinoin mà da bị kích ứng, hãy dừng ngay lập tức tretinoin cũng như các sản phẩm điều trị kết hợp khác. Thay vào đó, chúng mình chỉ tập trung vào phục hồi và phục hồi da mà thôi. Nếu kích ứng nhẹ, da có thể phục hồi sau 2 – 7 ngày. Nhưng nếu các hiện tượng trên vẫn xảy ra không dứt thì cần đi đến bác sĩ kiểm tra ngay.
Q&A khác về tretinoin
Còn một số vấn đề khác mà có thể bạn quan tâm về cách dùng tretinoin đúng cách mà mình cũng tổng hợp được từ các chia sẻ của các bác sĩ da liễu. Bạn có thể tham khảo thêm nhé!
Cách dùng tretinoin trị mụn
Chúng mình không nên tự ý dùng tretinoin để trị mụn. Đặc biệt là các làn da đang bị mụn viêm sưng nặng vì tretinoin là thuốc kê toa trị mụn mạnh nhất. Nếu bạn muốn tự trị mụn, hãy thử với các hoạt chất không cần kê toa của bác sĩ trước như: Retinol, adapalene, BHA…. Nếu không đáp ứng thì cân nhắc tìm bác sĩ tư vấn sử dụng Tretinoin.
Tretinoin có trị sẹo rỗ không?
Tretinoin gần như không giúp cải thiện sẹo rỗ đã hình thành trên 3 tháng và rỗ trung bình – nặng. Để loại bỏ sẹo rỗ, chúng mình cần áp dụng phương pháp điều trị chuyên nghiệp (peel, fractional laser, lăn kim, tách sẹo, vv…). Vì vậy thay vị tự chữa tại nhà, mình nghĩ nên đi thăm khám bác sĩ da liễu để có giải pháp phù hợp.
Dùng tretinoin bao lâu có hiệu quả?
Bạn băn khoăn dùng tretinoin bao lâu thì có hiệu quả? Điều này còn tùy thuộc vào việc sử dụng tretinoin với những công dụng khác nhau thì thời gian mang lại hiệu quả cũng có những sự khác nhau. Và kết quả cũng phụ thuộc vào tình trạng da cũng như cơ địa mỗi người hay loại sản phẩm, kết cấu sản phẩm,… nữa! Rất khó để nói chính xác. Tuy nhiên, thông thường:
– Tretinoin dùng để xử lý mụn: có thể nhận thấy hiệu quả rõ rệt sau 3 – 6 tháng (có thể sớm hoặc muộn hơn).
– Tretinoin dùng để xử lý thâm nám: thì tretinoin đóng vai trò hỗ trợ nên sẽ còn tùy thuộc vào mức độ nám và sản phẩm kết hợp như thế nào.
– Tretinoin dùng giảm nhăn, chống lão hóa: sẽ thấy cải thiện rõ từ sau 6 tháng đến 1 năm.
Tretinoin làm bào mòn da?
Theo mình hiểu, kể cả retinol hay tretinoin đều hoạt động theo cơ chế “đạp đi xây lại” da ấy. Tức là có làm mỏng da thời gian đầu nhưng song song đó là sự tái tạo da trở lại. Bởi như cơ chế hoạt động đề cập ở trên, tretinoin còn kích thích tăng sinh sản xuất collagen và thúc đẩy các tế bào mới phát triển do vậy các tế bào sừng cũng nhanh chóng được đẩy ra khỏi bề mặt da. Sự mất đi chính là các tế bào sừng nhưng lại được bù lại bằng tế bào da mới khỏe mạnh hơn.
Có thể hiện da bong tróc khi sử dụng tretinoin làm cho một số người hiểu sai về vấn đề bào mòn da. Tuy nhiên, dùng tretinoin không phải cứ bong tróc mới là hiệu quả. Một số làn da khoẻ thường không có hiện tượng bong tróc hoặc bong tróc rất ít. Điều đó hoàn toàn bình thường.
Do thời gian đầu chưa thích ứng nên có sự mất cân đối giữa tế bào cũ và mới nên mới xuất hiện tình trạng bong tróc này và chúng sẽ giảm dần đồng thời làm dày da hơn chứ không phải làm mỏng da đi đâu. Quan trong là chúng mình viết cách dùng đúng cách và hiệu quả đúng không nào.
Tretinoin chỉ dùng trong 6 tháng? Dùng tretinoin có cần giảm liều không?
Việc dùng tretinoin có giảm liều hay không sẽ còn tùy vào tình trạng da và nồng độ bạn đang sử dụng. Nếu bạn đang sử dụng nồng độ cao như 0.1% thì sau khoảng 6 tháng – 1 năm hoặc có thể lâu hơn mà đã đạt được hiệu quả mong muốn rồi thì có thể giảm nồng độ và tần suất xuống. Và việc giảm cũng giảm từ từ để thoi dõi phản ứng của da để linh động điều chỉnh và tìm ra nồng độ phù hợp cho da của mình.
*** Lưu ý: Không dùng tretinoin ở những thời điểm như mang thai, cho con bú, da đang tổn thương,… thì nên tạm dừng nhé.
Hy vọng bài viết hôm nay của Quỳnh ơi đã giúp bạn biết cách dùng tretinoin đúng cách và hiệu quả. Ngoài ra, bài viết mang tính chất tham khảo để tìm hiểu thêm về hoạt chất chứ không nên tự ý sử dụng bạn nhé! Vì tretinoin quá mạnh và đã gây ra rất nhiều hệ quả không mong muốn cho nhiều bạn bị không dùng đúng cách, muốn đẹp nhanh mà tham dùng nhiều và tự ý dùng. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn sản phẩm cho phù hợp với tình trạng da của mình nhé!
